Jak zorganizować pracę w miejscach występowania RADONU? Z tego artykułu dowiesz się jakie są obowiązki wynikające z występowania radonu w miejscu pracy. Co musisz mieć, gdzie zgłosić i jak wszystko zorganizować.
Radon to temat, który przez lata kojarzył się przede wszystkim z kopalniami. Tymczasem może występować również w zwykłych budynkach: biurach, szkołach, sklepach, hotelach, magazynach czy zakładach usługowych. Szczególne znaczenie ma to na Dolnym Śląsku, ponieważ Jelenia Góra i powiat karkonoski znajdują się na liście terenów, na których w znacznej liczbie budynków może występować podwyższone stężenie radonu.
Co to jest radon?
Radon jest naturalnie występującym radioaktywnym gazem, powstającym w wyniku rozpadu uranu obecnego w skałach i glebie. Nie ma zapachu, smaku ani koloru, dlatego nie jesteśmy w stanie stwierdzić jego obecności bez wykonania pomiaru.
Gaz może przedostawać się z gruntu do budynków m.in. przez szczeliny fundamentów, przepusty instalacyjne, piwnice i inne nieszczelności. Najwyższe stężenia występują zazwyczaj w pomieszczeniach położonych najbliżej gruntu oraz w słabo wentylowanych przestrzeniach.
Dlaczego radon jest niebezpieczny?
Problemem nie jest krótkotrwały kontakt, ale długotrwałe przebywanie w pomieszczeniu o podwyższonym stężeniu radonu.
Światowa Organizacja Zdrowia wskazuje radon jako jedną z głównych przyczyn raka płuca. Szacuje się, że odpowiada on za około 3–14% przypadków raka płuca, zależnie od średniego poziomu radonu i rozpowszechnienia palenia tytoniu w danym kraju. Ryzyko rośnie wraz ze wzrostem długotrwałego stężenia radonu.
Jaki poziom radonu jest dopuszczalny?
Polskie Prawo atomowe określa poziom odniesienia dla średniorocznego stężenia radonu na 300 Bq/m³.
Dotyczy on zarówno:
- miejsc pracy znajdujących się wewnątrz pomieszczeń,
- jak i pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.
Nie oznacza to jednak, że każde przedsiębiorstwo w Polsce ma obowiązek wykonywania pomiarów.
Kiedy pracodawca musi wykonać pomiar radonu?
Zgodnie z art. 23c ustawy – Prawo atomowe obowiązek wykonywania pomiarów dotyczy m.in. miejsc pracy znajdujących się na parterze lub w piwnicy na terenach wskazanych jako obszary podwyższonego ryzyka radonowego.
Pomiar jest również wymagany w miejscach pracy znajdujących się pod ziemią oraz w określonych przypadkach związanych z uzdatnianiem wód podziemnych.
To bardzo istotne dla przedsiębiorców z naszego regionu.
Jelenia Góra i okolice są objęte przepisami
W województwie dolnośląskim lista obszarów wskazanych w przepisach jest wyjątkowo długa.
Znajdują się na niej m.in.:
Jelenia Góra, powiat karkonoski (w przepisach nadal wskazywany jako jeleniogórski), powiat kamiennogórski, lubański, lwówecki, zgorzelecki, złotoryjski, wałbrzyski i kłodzki.
Łącznie przepisy wskazują 27 powiatów i miast na prawach powiatu w Polsce, z czego aż 14 znajduje się na Dolnym Śląsku.
Dlatego dla firmy działającej w Jeleniej Górze pytanie o radon nie jest zagadnieniem teoretycznym.
Czy każde biuro w Jeleniej Górze musi mieć pomiar?
Nie.
Kluczowe znaczenie ma przede wszystkim położenie miejsca pracy.
Jeżeli pracownicy wykonują pracę w pomieszczeniach znajdujących się na parterze albo w piwnicy budynku położonego na terenie wskazanym w rozporządzeniu, należy sprawdzić obowiązek wykonania pomiaru.
Jeżeli firma znajduje się np. na drugim piętrze, sam fakt prowadzenia działalności w Jeleniej Górze nie powoduje automatycznie obowiązku przeprowadzenia pomiaru wynikającego z art. 23c.
Co powinien zrobić pracodawca?
Jeżeli miejsce pracy podlega przepisom dotyczącym radonu, kierownik jednostki powinien zapewnić wykonanie odpowiedniego pomiaru.
Jeśli okaże się, że istnieje możliwość przekroczenia poziomu odniesienia 300 Bq/m³, należy podjąć działania zmniejszające narażenie pracowników.
W praktyce mogą to być m.in. poprawa wentylacji, uszczelnienie miejsc przenikania gazu z gruntu albo zastosowanie rozwiązań technicznych ograniczających przedostawanie się radonu do budynku.
Pracownicy powinni być również pisemnie informowani m.in. o zwiększonym narażeniu, wynikach wykonanych pomiarów i działaniach podejmowanych w celu ograniczenia narażenia.
Radon a BHP
Obowiązki dotyczące radonu nie wynikają wyłącznie z Prawa atomowego. Kodeks pracy nakłada na pracodawcę obowiązek ochrony pracowników przed promieniowaniem jonizującym pochodzącym zarówno ze źródeł sztucznych, jak i naturalnych występujących w środowisku pracy.
Dlatego kwestia radonu powinna być analizowana również przy ocenie warunków pracy i organizacji systemu BHP w przedsiębiorstwie.
Najważniejsze pytanie dla przedsiębiorcy
Jeżeli Twoja firma znajduje się w Jeleniej Górze lub innym powiecie objętym przepisami, sprawdź:
Czy pracownicy wykonują pracę na parterze, w piwnicy lub w pomieszczeniach znajdujących się pod ziemią?
Jeżeli tak, temat radonu warto zweryfikować. W wielu przypadkach pomiar nie jest dodatkowym „badaniem na wszelki wypadek”, lecz obowiązkiem wynikającym bezpośrednio z Prawa atomowego.